" حكمت ، گم‌شده مؤمن است . هر جا آن را يافت ، به آن سزاوارتر است " ، « 1 » بر وجوب فراگيرى دانش بر همه مسلمانان در هر حال ، تأكيد مىگردد وسخنى در باب سند ومفهوم جمله " اطلب العلم من المهد إلى اللّحد ؛ ز گهواره تا گور ، دانش بجوى " آمده است ، با تأكيد بر اين كه جمله‌اى بدين سان ، در جوامع حديثي پيدا نشده است . آن گاه با گزارش نُصوصى ( متونى ) در باب فوايد دانش‌طلبى ، وبرترين وضرورترين دانش‌ها براي فراگيرى وتعلّم وويژگىهاى " داناترينِ مردم " ، اين فصل پايان مىيابد . فصل دوم با عنوان " راه‌هاى معرفت " به راه‌هاى دستيابى به آگاهى ودانش مىپردازد واز آن جهت كه سومين راه رسيدن به آگاهى " الهام " دانسته شده است ، در فصل سوم از مبادى وزمينه‌هاى " الهام " سخن به ميان آمده وآن گاه ، در فصل چهارم ، از " موانع معرفت " وگزارش أحاديث اين موضوع با سيزده عنوان بحث شده كه از جمله آنهاست : شيفتگى به دنيا ، آزمندى ، ستمگرى ، غفلت ، هواگرايى ، پُرخورى ، گناه و . . . . فصل پنجم ، ويژه عواملي است كه حجاب‌هاى دانش را مىستُرَد وزمينه‌هاى خردمندى وخِردورزى ومعرفت ( مانند : تقوا ، ياد خدا ، استعاذه و . . . ) را به وجود مىآورد . دانش ، چون در جان نشيند ومعرفت ، چون زواياى قلب را فرا گيرد وانسان به زيبايى اين دو آراسته گردد ، بىگمان ، بازتاب‌ها وفرآيندى در دانش وبينش وكنش أو خواهد داشت . بدين سان وپس از آن در فصل ششم ، همه آيات ورواياتى كه نمايانگر آثار دانش ومعرفت‌اند ، گزارش مىشوند كه ايمان وخشيت وصلاح ، از جمله آنها هستند .

--> ( 1 ) تاريخ دمشق : ج 55 ص 192 ح 6955 ؛ بحار الأنوار : ج 34 ص 128 .